Κορτικοστεροειδή (κορτιζόνη)
Τι είναι τα από του στόματος στεροειδή;
Τα από του στόματος στεροειδή, γνωστά και ως «γλυκοκορτικοειδή», είναι φάρμακα που
λαμβάνονται συχνά για τη θεραπεία ενός ευρέος φάσματος ιατρικών καταστάσεων. Αυτές περιλαμβάνουν αυτοάνοσες παθήσεις (όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα και ο συστηματικος ερυθηματώδης λύκος), αλλεργικές αντιδράσεις και εξάρσεις άσθματος ή χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας (“ΧΑΠ”).
Τα στεροειδή φάρμακα μπορούν επίσης να χορηγηθούν ενδομυϊκά με ένεση ή και ενδοφλέβια σε πιο σοβαρές περιπτώσεις.
Ποια είναι τα ονόματα των κοινών από του στόματος στεροειδών;
Τα κοινώς χρησιμοποιούμενα από του στόματος στεροειδή περιλαμβάνουν:
- Πρεδνιζολόνη
- Μεθυλπρεδνιζολόνη
- Τριαμσινολόνη
- Dexamethasone
Ποιες είναι οι παρενέργειες των στεροειδών;
Η λήψη στεροειδών από το στόμα για λιγότερο από 3 εβδομάδες δεν είναι πιθανό να προκαλέσει σοβαρές παρενέργειες.
Ήπιες παρενέργειες που μπορεί να συμβούν με βραχυπρόθεσμη χρήση περιλαμβάνουν στομαχικές διαταραχές, αυξημένη όρεξη, αλλαγές στη διάθεση και προβλήματα ύπνου.
Πιο σοβαρά θέματα μπορεί να προκύψουν σε χορήγηση στεροειδών για μεγάλο χρονικό διάστημα ή σε υψηλές δόσεις. Αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν:
- Αλλαγές στην εμφάνιση – Μπορεί να παρατηρηθεί πρόσληψη βάρους και το πρόσωπό να φαίνεται πιο στρογγυλό.
- Προβλήματα με τα μάτια – Τα στεροειδή μπορεί να αυξήσουν την πίεση στο
μάτι και να οδηγήσουν σε «γλαύκωμα» αλλά και να προκαλέσουν θόλωση του φακού του ματιού, που ονομάζεται «καταρράκτης». - Υψηλή αρτηριακή πίεση
- Υψηλό σάκχαρο στο αίμα – Η λήψη στεροειδών από το στόμα αυξάνει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Τις περισσότερες φορές, το σάκχαρό επανέρχεται στο φυσιολογικό μετά τη διακοπή του στεροειδούς.
- Προβλήματα με τα οστά – Τα στεροειδή μπορεί να προκαλέσουν εξασθένηση
των οστών, που ονομάζεται «οστεοπενία» ή «οστεοπόρωση». Μπορούν επίσης πολύ σπανιότερα να προκαλέσουν πρόβλημα στη ροή του αίματος στα οστά, που ονομάζεται «αγγειακή νέκρωση». - Προβλήματα του ανοσοποιητικού συστήματος – Τα στεροειδή επηρεάζουν το ανοσοποιητικό σύστημα του σώματός, έτσι καθιστούν το άτομο πιο ευαίσθητο σε λοιμώξεις.
Λόγω των ανωτέρω παρενεργειών και χαρη στην κυκλοφορία νέων φαρμάκων, πλέον στη Ρευματολογία χρησιμοποιείται η χαμηλότερη δόση κορτιζόνης για το συντομότερο δυνατό χρονικό διάστημα. Αυτό μειώνει δραστικά τον κίνδυνο παρενεργειών.
Στις περιπτώσεις ωστόσο που απαιτείται χορήγηση κορτιζόνης για μεγάλο χρονικο διάστημα, γίνονται οι απαραίτητες ενέργειες για πρόληψη των πιθανών παρενεργειών, όπως είναι ο πλήρης εμβολιασμός του ασθενούς, η χορήγηση ασβεστίου και βιταμίνης D και αντι-οστεοπορωτικής αγωγής σε κάποιες περιπτώσεις και άλλα.
Τι είναι η ένεση στεροειδών μέσα στην άρθρωση ή στα μαλακά μόρια;
Η ένεση κορτιζόνης είναι μια ιατρική διαδικασία κατά την οποία χορηγείται φάρμακο απευθείας μέσα σε μια άρθρωση ή στα μαλακά μόρια (π.χ. τένοντες, θύλακοι).
Ο σκοπός αυτής της θεραπείας είναι η μείωση της φλεγμονής και του πόνου.
Χρησιμοποιείται συχνά στις ακόλουθες περιπτώσεις:
• Αρθρίτιδα (π.χ. ρευματοειδής αρθρίτιδα, οστεοαρθρίτιδα)
• Τενοντίτιδα
• Θυλακίτιδα
Πως λειτουργεί η ένεση στεροειδών μέσα στην άρθρωση ή στα μαλακά μόρια;
Τα στεροειδή δρουν μειώνοντας τη φλεγμονή στην περιοχή που έχει επηρεαστεί, προσφέροντας ανακούφιση από τον πόνο και βελτιώνοντας την κινητικότητα.
Αφού γίνει η ένεση, το στεροειδές αρχίζει να δρα μέσα σε λίγες ημέρες και μπορεί να προσφέρει ανακούφιση για εβδομάδες ή μήνες.
Ποιοι είναι οι κίνδυνοι μιας ένεσης στεροειδών;
Οι ενέσεις όταν πραγματοποιούνται σωστά είναι πολύ ασφαλείς και αρκετά ανώδυνες. Όταν μάλιστα γίνονται με την κατεύθυνση υπερηχογραφήματος η ενόχληση που αισθάνεται ο ασθενής ελαχιστοποιείται και επιτυγχάνεται η μέγιστη ακρίβεια στη χορήγηση του φαρμάκου.
Ωστόσο, η χρήση τους πρέπει να γίνεται με προσοχή καθώς σπάνια μπορεί να δημιουργηθούν παρενέργειες όπως
• Αύξηση αρτηριακής πίεσης ή σακχάρου για 2 ή 3 μέρες μετά την ένεση
• Αποχρωματισμός και ατροφία του δέρματος στο σημείο της ένεσης
• Λοίμωξη
Στις περισσότερες περιπτώσεις η ένεση στεροειδούς μπορεί να είναι μόνο ένα μέρος της θεραπείας του ασθενούς.
Σημαντικό είναι να ακολουθηθούν οι συστάσεις του γιατρού, σχετικά με άλλες επιπλέον θεραπείες όπως φάρμακα, φυσικοθεραπείες για να επιτευχθεί το καλύτερο θεραπευτικό αποτέλεσμα.